چاره اي نيست با تفاهم يا زور: تشكيل شركتهاي كشت و صنعت و يكپارچه سازي اراضي كشاورزي

ایران نخستین کشور دنیاست که در آن کشاورزی و زراعت آغاز گردیدهاست. تقریباً یک سوم زمینهای ایران قابلیت کشاورزی را دارند اما به دلیل خاک نامرغوب و نامناسب بودن توزیع آب در بیشتر نواحی، در اکثریت زمینهای قابل کشت در ایران کشت و زرعی انجام نمیشود. فقط ۱۲٪ از وسعت 1.65 ميليون كيلومتري مساحت ایران تحت عملیات کشاورزی میباشند (شامل باغات، تاکستانها و زمینهای قابل کشتکاری) اما کمتر از یک سوم از زمینهای قابل کشتکاری تحت آبیاری بوده و مابقی تحت کشاورزی خشک میباشند. شمال و شمالغرب ایران دارای خاک حاصلخیز هستند. و اين در حالي است كه مي توان سطح كشت را تا 3 برابر ميزان موجود افزايش داد.

طي 4دهه گذشته جمعيت روستا نشين ايران از 70 درصد به 30 درصد رسيده و اين در حالي است كه بيشترين شعار حمايت از كشاورزي و روستا نشينان در همين 4 دهه سر داده شد. از جمله مهمترين دلايل كاهش جمعيت روستاها به ترتيب عبارتند از:

1- كم بودن سطح درآمد اغلب روستائيان

2- نبودن دستگاه متولي جهت بيمه تامين اجتماعي يا ساير بيمه ها براي دوران پيري به منظور داشتن درآمد هر چند اندك براي آن دوران

3-خرده مالكي و در نتيجه حاشيه سود كم و غير اقتصادي شدن فعاليت در حوزه كشاورزي

4- كاهش بارندگي و سطح آب هاي زير زميني

5- جذاب تر بودن كار در شهرها و امور خدماتي، صنعتي و ... نسبت به كشاورزي

6- عدم كشاورزي علمي و در نتيجه كاهش بازدهي اراضي كشاورزي

پيش بيني آينده كشاورزي در ايران:

با ادامه اين شرايط تا 2 نسل آينده شاهد كاهش درآمد روستائيان و كوچ بسياري از روستا نشينان به شهرها خواهيم بود بگونه اي كه جمعيت روستا نشين ايران به حدود 20 درصد جمعيت كشور خواهد رسيد. توضيح اينكه در نظر بگيريد پدر شما 10 هكتار زمين كشاورزي داشت. ايشان فوت نمودند و 5 فرزند ايشان اكنون بطور متوسط هر كدام 2 هكتار زمين دارند و زمين 10 هكتار خرد شده و با ادامه اين روند نسل بعدي هر كدام كمتر از يك هكتار زمين خواهند داشت و نسل بعد زمين بسيار اندك و غير قابل سرمايه گذاري

چاره چيست؟

بهترين راهكار ممكن تشكيل شركتهاي كشت و صنعت است اين شيوه در دنيا امتحان شده و بسيار موفق بوده با تشكيل شركت كشت و صنعت و واگذاري زمين هاي اعضاي شركت به شركتي كه خود بر اساس ميزان زمين در اختيار سهام آن شركت را مالك مي شوند ديگر شاهد خرد شدن و تكه تكه شدن اراضي كشاورزي نخواهيم بود . فرضا در روستايي 10 يا 100 خانواده شركت كشت و صنعت تشكيل مي دهند و هر كدام به نسبت زمين و آبي كه در اختيار دارند و ارزش كارشناسي آنها، مالك بخشي از سهام شركت مي شوند به اين ترتيب شركت كشت و صنعت مديريت يا مالكيت 100، 1000 يا حتي چند هزار هكتار زمين را در اختيار مي گيرد. روش واگذاري زمين به شركت مي تواند در قالب انتقال سند زمين به نام شركت و سهامدار شدن در شركت يا اجاره 5 ساله زمين به شركت است 5 ساله به سبب اينكه شركت بتواند برنامه ريزي بلند مدت داشته باشد.

به اين ترتيب زمين ها از خرده مالكي و تكه تكه شدن و بي برنامگي و ده ها مشكل ديگر خارج و كشاورزي و روستاهايي كه اين مسير را انتخاب نمايند رونق مي گيرند.

مزيت هاي تشكيل شركتهاي كشت و صنعت به ترتيبي كه بيان شد عبارتند از:

1- زمين هاي كشاورزي براي هميشه يكپارچه مي شوند و مي توان بهره وري آنها را افزايش داد

2- مي توان كشاورزي مدرن و روشهاي جديد آبياري را بكار برد كه با آب كم مي توان زمين زيادي را به بهترين شكل زير كشت برده و راندمان را افزايش داد

3- مي توان براي صنايع پائين دست كشاورزي و باغداري برنامه ريزي كرد

مثلا كارخانه هاي توليدي صنايع غذايي و كشاورزي در منطقه راه اندازي نمود(مستقل يا با مشاركت چند شركت كشت و صنعت)، زنبورداري و توسعه توليد عسل را در برنامه قرار داد، دامداري و پرورش انواع طيور و آبزيان را در برنامه قرار داد

4- امكان بكار گيري كشاورزان و فرزندان آنها در شركتهاي كشت و صنعت و بيمه نمودن آنها

5- مي توان سهام ساير شركتها را خريداري يا بصورت مشترك فعاليت هاي توليدي انجام داد

6- مي توان درختكاري و توليد انواع ميوه ها را در برنامه قرار داد و ضمن كمك به طراوت محيط زيست از گل گياهان و درختان براي فعاليت هاي زنبور داري و از تنه درختان پير براي فروش و از ساير مواهب درختان جهت برنامه هاي توسعه اي استفاده نمود.

عدم همكاري برخي كشاورزان به اين طرح در واقع منجر به خسارتهاي بزرگ ملي مي شود كه از جمله آنها عبارتند از:

1- مصرف بي رويه آبهاي زير زميني به عنوان يك سرمايه ملي و خسارت به اقتصاد حال و آينده كشور

2- استفاده نا صحيح از يارانه هاي برق، آب و غيره كه منجر به ضربه زدن به اقتصاد منطقه اي و ملي مي شود

3- مقاومت در مقابل اشتغال زايي و توسعه منطقه اي

دولت بايد با اقتدار كامل همانند ساير كشورها كه اين طرح را اجرا نمودند ضمن تشويق افرادي كه با طرح همراهي مي نمايندبا كساني كه مخالفت مي كنند و در اين مسير مشكل آفريني مي كنند برخورد نمايد. مماشات و عدم قاطعيت يعني خسارت به كشور و ملت ايران.

اقدامات تشويقي عبارتند از:

- وام مناسب به شركتهاي كشت و صنعت بر اساس حجم فعاليت آنها

- تخفيف در قيمت برق ، آب و ساير خدمات

- آموزش هاي رايگان

- وام مناسب براي خريدتجهيزات و ادوات كشاورزي

- وام مناسب براي آبياري قطره اي و باراني و فعاليت هاي توليدي پائين دست كشاورزي و باغداري

- حمايت از ايجاد شركتهاي بازرگاني مختص بازاريابي و فروش محصولات كشاورزي و باغي در بازار هاي داخلي و بين المللي( اينگونه شركتها مي بايست مورد حمايت دولت قرار گيرند جايزه صادراتي مناسب دريافت كنند در خارج از كشور توسط سفارتخانه هاي ايران مورد حمايت قرار گيرند) حمايت از اينگونه شركتها تضمين كننده فروش مناسب محصولات كشاورزي شركتهاي كشت و صنعت مد نظر است.

چين کشوري پهناور با وسعت 4.9 ميليون کيلومتر مربع(3 برابر ايران) و جمعيتي حدودي1.2 ميليارد نفر است(15 برابر ايران) 80 درصد جمعيتش را روستانشينان تشکيل ميدهند که عمدتاً به شغل کشاورزي مشغولند. وزارت توسعه روستايي و توليدات کشاورزي در سال 1986 اجراي الگوي کشت منطقه اي را در دستور کار هيات دولت اعلام کرد و اولين قدم آن را اجراي يکپارچه سازي اراضي زراعي دانست بر اساس اين طرح متوسط اراضي زراعي کشاورزي از 0.8 هکتار (8000 متر مربع) به 4.3 هکتار افزايش يافت که اين موضوع موجب شد که توزيع نهاده هاي زراعي متمرکز و بهره وري آب به حدود 29 درصد برسد که در آن زمان در نوع خود تجربه بسيار موفقي به شمار مي رفت علاوه بر اين يکپارچه سازي اراضي کشاورزي باعث شد که هزاران تعاوني روستايي توليد در چين ظاهر شد و کشاورزي و توليد محصولات زراعي به صورت منطقه اي اجرا شود و در واقع الگوي کشت بدون آنکه هزينه اي رابراي دولت درپي داشته باشد به طور کامل اجراشد و اکنون بيش از 76درصد از عرصه هاي توليدي زراعي از الگوي کشت که کنگره چين آن را ارائه داده است ، پيروي مي کنند. يکي ديگر از دستاوردهاي برنامه توسعه کشاورزي چين اجراي برنامه مهندسي معکوس دانش آموزي توليدکنندگان است به اين معنا که آموزش مدارس روستايي کشاورزي محور و دانش آموزان روستايي به ناچار در هنرستان هاي کشاورزي شبانه روزي تحت آموزش قرار گرفتند و به اين ترتيب متوسط سن کشاورزان در يک دوره 15 ساله از 42 سال به 28 سال کاهش يافت که اين موضوع نيز در افزايش توليدات کشاورزي و دامي سهم بسزايي داشت به گونه اي که ميزان توليد گندم در واحد سطح بيش از 35 درصد افزايش يافت و بهره وري آب نيز از 25 درصد به 39 درصد رسيد. "آموزش روستائيان معجزه مي کند " و ادامه داد : براي کشوري مثل ايران که اقتصاد کشاورزي آن بايد حرف اول را در سهم توليدات ملي بزند، خوب نيست که متوسط سن کشاورزان نزديک به 40 سال عنوان شود و بهره وري از آب زير 25 درصد باشد به عنوان مثال مجمع فدرال توسعه زمین(فلدا)برای توسعه اراضی کشاورزی و مجمع فدرال ادغام و احیاء زمین(فلکرا)برای یکپارچه سازی اراضی زراعی در کشور مالزی ایجاد شده اند

نداي هم وطن...