بخشش500میلیارد دلاری به همسایه و فشار به تولیدکنندگان داخلی

پيام نفت: وقتي اعداد و ارقام درشت باشد فهم آن نيز سخت است لذا به مرور براي ما عادي مي شود مثلا يك زماني شنيدن اينكه 100 ميليارد تومان اختلاس و دزدي شده مردم را تكان مي داد و عكس العمل هاي شديد به دنبال داشت اما در چند سال گذشته آنقدر عدد اختلاس ها بالا بود كه مردم گيج شده اند و برايشان عادي شده شنيدن دزدي 3000 ميليارد توماني و 7000 ميليارد توماني و اينگونه عدد ها براي ما عادي شده شايد در تركيه دولت را به لرزه در اورد و 10 وزير و بيش از 150 مسئول بركنار شوند اما در ايران چه؟

اكنون توان تحمل مردم ايران به آن نقطه رسيده كه شنيدن خبر برداشت 500 ميليارد دلار از منابع گازي ايران توسط كشور كوچكي مثل قطر در مدت 18 سال برايمان شبيه يك خبر عادي است.

آري اين واقعيت است شوخي يا رويا پردازي نيست قطر در طي 18 سال گذشته 500ميليارد دلار از سهم گاز ايران در پارس جنوبي برداشت نموده و اكنون به ثروتمند ترين كشور دنيا تبديل شده

دولت آيت الله هاشمي رفسجاني وارث چند صد ميليارد دلار خسارت جنگ تحميلي بود شهرهاي سوسنگرد بستان هويزه آبادان خرمشهر دزفول و ده ها شهر و روستا ويران شده بودند صنايع نفت و گاز پالايشگاه ها و زير بناهاي توسعه اي كشور بارها بمباران شده تجهيزات نظامي كشور نيز كاهش چشمگير يافته هواپيماهاي مدرن اف 14 و اف 16 ما يا منهدم شده يا آسيب هاي جدي ديده بودند ناوگان دريايي نيز به شدت آسيب ديده بود و يك كشور جنگ زده با صدها هزار آواره جنگي و نزديك يك ميليون جانباز و صدها هزار شهيد

ميزان برداشت از چاهاي نفت نيز كاهش يافته و در اين حوزه نيز به شدت آسيب ديده بوديم. آقاي هاشمي رفسنجاني با تدبير و مديريت مثال زدني و كم نظير اقدام به بازسازي مناطق جنگ زده و پرداخت حقوق به خانواده شهدا و كمك به آسيب ديدگان جنگ نمود. ناوگان هوايي و دريايي و توان موشكي و رزمي كشور را تا حد زيادي ارتقاء بخشيد و اقدام به ساخت چندين سد بزرگ كوچك و ساخت چندين پتروشيمي و پالايشگاه نمود و ذوب آهن و فولاد و معادن و صنايع معدني را با سرعت توسعه داد. خط اول راه آهن بافق بندر عباس را ساخت و خطوط ريلي آسيب ديده از جنگ بازسازي شدند. هاشمي اقدام بزرگ ديگري نيز انجام داد و آن اقدام عاجل جهت توسعه ميادين مشترك نفت و گاز بود كه پس از ايشان نيز توسط رئيس جمهور محبوب سيد محمد خاتمي مورد پيگيري قرار گرفت قرار داد هاي بيع متقابل براي توسعه پارس جنوبي انجام و با سرعت پيگيري مي شد كه اگر آن روند ادامه مي يافت اكنون ايران در توليد گاز پارس جنوبي از قطر نيز پيشي گرفته بود اما در8 سال گذشته با سياست خارجي اشتباه دولت هاي نهم و دهم سرمايه گذاران خارجي از ايران رفتند تحريم ها به شدت افزايش يافت و ما ناظر برداشت روز افزون قطر از پارس جنوبي و شمالي بوديم درآمدهاي نفتي دولت هاي نهم و دهم از جمع درآمد تمامي دولت هاي قبلي بيشتر بود اما نتيجه آن چه شد تورم بيكاري و از دست رفتن صدها ميليارد دلار از منابع نفت و گاز ايران در ميادين مشترك

كشور كوچك قطر 3 برابر ايران از ميدان مشترك گازي پارس جنوبي برداشت مي كند كه با لحاظ برداشت 18 ساله اين كشور از پارس جنوبي، قطر در مجوع طي اين مدت500 ميليارد دلار از سهم ايران را برداشت نموده است. چنانچه به طور متوسط برداشت قطر در اين مدت روزانه 200 ميليون متر مكعب بيشتر از ايران بوده باشد كه بيش از اين نيز بوده و با لحاظ قيمت گاز 40 سنت عدد حاصله بيش از 500 ميليارد دلار مي باشد

جاي بسي تاسف است كه ما در خصوص اختصاص روزانه 42 ميليون متر مكعب گاز به صنايع پتروشيمي با قيمت 7 يا 10 سنت اين همه حساسيت نشان مي دهيم و آن را تاراج بيت المال و ... مي ناميم اما برداشت روزانه بيش از 200 ميليون متر مكعب گاز از سهم ايران توسط كشور كوچك قطر را موضوعي عادي و غير حساسيت زا جلوه داده ايم.

اين درحالي است كه مالكان شركتهاي پتروشيمي صندوق هاي بازنشستگي تحت مديريت دولت هستند كه با افزايش حاشيه سود، آنها مي توانند درميادين نفت و گاز و توسعه ميدانهاي مشترك سرمايه گذاري كنند اما تلاش جهت كاهش حاشيه سود آنها و متزلزل كردن سرمايه گذاري هاي بعدي در حوزه پتروشيمي به نفع كيست و چه نتايجي به دنبال دارد؟ در حالي كه متوسط گاز تحويلي كشورهاي رقيب همسايه به پتروشيمي ها حدود 7 سنت است. آیا افزايش جهشي و ناگهاني قيمت گاز تحويلي به پتروشيمي ها جذابيتي براي سرمايه گذاري در اين حوزه باقي مي گذارد؟ سرمايه گذاري در حوزه پتروشيمي سنگين است و در حدود 1000 ميليارد تومان براي ايجاد يك مجتمع بزرگ پتروشيمي هزينه مي شود مدت سرمايه گذاري نيز به طور متوسط حدود 4 سال است با اين اوصاف و تجربه تغييرات ناگهاني در خوراك پتروشيمي ها كدام سرمايه گذار داخلي و خارجي حاضر به چنين ريسك بزرگ و سرمايه گذاري هاي جديد در حوزه اي مي شود كه يك شبه قيمت خوراك از 2.8 سنت به 15 سنت مي رسد در چنين فضاي نامطمئني چه كسي سرمايه گذاري خواهد نمود؟

شركتهاي پتروشيمي سال گذشته چند هزار ميليارد تومان ماليات به دولت پرداخت نموده و براي ده ها هزار نفر اشتغال مستقيم و غير مستقيم ايجاد نمودند. حدود 8 تا 9 درصد گاز تولیدی کشور به پتروشیمی ها و حدود 60 تا 70 درصد به مصارف خانگی تعلق می گیرد که حداقل 35 درصد اسراف و اتلاف گاز در این بخش صورت می گیرد یعنی اگر روزانه 500 میلیون متر مکعب به مصارف خانگی اختصاص یابد175 میلیون متر مکعب آن به هدر می رود و هر که بیشتر گاز هدر دهد از یارانه بیشتری برخوردار می گردد چرا که گاز با یک بیستم قیمت در اختیار مصرف کنندگان خانگی قرار می گیرد.

نداي هم وطن...